ਧਿਆਨ ਕਰੋ

ਬੈਠੋ, ਸਾਹ ਲਓ, ਇਸ ਪਲ ਵਿੱਚ ਰਹੋ

ਤੁਹਾਡੇ ਜਾਪ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤ ਥਾਂ। ਸਮਾਂ, ਸਾਹ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਚੁਣੋ, ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਦਬਾਓ, ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦਿਓ।

ਤਿਆਰਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਦਬਾਓ
10:00
ਇਸ ਵੇਲੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ? (ਵਿਕਲਪਿਕ)

ਸੁਝਾਅ: ਫ਼ੋਨ ਮੂਧਾ ਰੱਖ ਦਿਓ। ਸਮਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ’ਤੇ ਘੰਟੀ ਦੱਸੇਗੀ।

ਸਮਾਂ

ਸਾਹ ਦੀ ਸੇਧ

ਪਿਛੋਕੜ ਦੀ ਆਵਾਜ਼

ਘੰਟੀਆਂ
ਸੁਣੋ
ਸਕ੍ਰੀਨ
ਤੁਹਾਡੀ ਤਰੱਕੀ

ਹਰ ਬੈਠਕ, ਹਰ ਮਾਲਾ

ਧਿਆਨ ਦੇ ਮਿੰਟ ਅਤੇ ਕਾਊਂਟਰ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ ਇਕੱਠੇ, ਸਿਰਫ਼ ਇਸੇ ਡਿਵਾਈਸ ’ਤੇ ਸੰਭਾਲੇ।

0ਅੱਜ ਦੇ ਮਿੰਟ
0ਲਗਾਤਾਰ ਦਿਨ
0ਬੈਠਕਾਂ
0ਕੁੱਲ ਮਿੰਟ
ਧਿਆਨ ਦੇ ਮਿੰਟਜਾਪ ਗਿਣਤੀ

ਪੜਾਅ

ਬੈਠਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ

ਆਪਣੇ ਲਈ ਢੁੱਕਵਾਂ ਅਭਿਆਸ ਲੱਭੋ

ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤਾ ਅਜ਼ਮਾਓ।

ਸਾਹ ’ਤੇ ਧਿਆਨ

ਬੱਸ ਆਉਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ ਸਾਹ ਨੂੰ ਵੇਖੋ। ਮਨ ਭਟਕੇ ਤਾਂ ਧਿਆਨ ਦਿਓ, ਅਤੇ ਮੁੜ ਆਓ।

ਸੋਹੰ

ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਸਾਹ ਮੰਤਰ: ਸਾਹ ਲੈਂਦਿਆਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ’ਸੋ’ ਅਤੇ ਛੱਡਦਿਆਂ ’ਹੰ’ ਸੁਣੋ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਅਕਸਰ ’ਮੈਂ ਉਹੀ ਹਾਂ’ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਓਮ

ਹਰ ਵਾਰ ਸਾਹ ਛੱਡਦਿਆਂ ਹੌਲੀ ਓਮ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਚੁੱਪ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਕਰੋ।

ਬਾਕਸ ਸਾਹ

4 ਤੱਕ ਅੰਦਰ, 4 ਤੱਕ ਰੋਕੋ, 4 ਤੱਕ ਬਾਹਰ, 4 ਤੱਕ ਰੋਕੋ। ਇੱਕ ਸਥਿਰ, ਇੱਕਸਾਰ ਲੈਅ ਜੋ ਰੁੱਝੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਆਰਾਮ ਵਾਲਾ ਸਾਹ

4 ਤੱਕ ਅੰਦਰ, 7 ਤੱਕ ਰੋਕੋ, 8 ਤੱਕ ਬਾਹਰ। ਇੱਕ ਹੌਲੀ ਲੈਅ ਜੋ ਕਈ ਲੋਕ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।

ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਪ, ਫਿਰ ਬੈਠੋ

ਚੱਕਰ ’ਤੇ ਆਪਣਾ ਮੰਤਰ ਗਿਣੋ, ਫਿਰ ਮਾਲਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ’ਤੇ ਕੁਝ ਮਿੰਟ ਚੁੱਪ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਕਰੋ।

ਧੁਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ

ਧੁਨੀ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੈ

ਸੰਗੀਤ ਹਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਸੁਰ, ਲੈਅ ਅਤੇ ਟਿਕਿਆ ਸਾਹ ਬੇਚੈਨ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਧੁਨੀ (ਵਾਕ, ਨਾਦ) ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਜਾਪ, ਗਾਇਨ ਤੇ ਸੁਣਨਾ ਟਿਕਾਓ ਦੇ ਮਾਰਗ ਬਣੇ।

ਇਸੇ ਲਈ ਇੱਥੇ ਦੀਆਂ ਪਿਛੋਕੜ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸਰਲ ਹਨ: ਇੱਕ ਸੁਰ, ਇੱਕ ਘੰਟੀ, ਪਾਣੀ, ਮੀਂਹ। ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਜਿਸ ’ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਜਾਵੇ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਭੱਜਿਆ ਜਾਵੇ।

  1. ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ

    ਸਾਮਵੇਦ

    ਰਿਗਵੇਦ ਤਿੰਨ ਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਮਵੇਦ ਆਪਣੀਆਂ ਕਈ ਰਿਚਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਢਾਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਉਦਗਾਤਾ ਪੁਰੋਹਿਤ ਵੱਧ ਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਪਰੰਪਰਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਾਇਨਾਂ (ਸਾਮਨ) ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਮੰਨਦੀ ਆਈ ਹੈ।

  2. ਯੋਗ ਗ੍ਰੰਥ

    ਨਾਦ ਯੋਗ, ਧੁਨੀ ਦਾ ਯੋਗ

    ਨਾਦ ਬ੍ਰਹਮ, ’ਸੰਸਾਰ ਧੁਨੀ ਹੈ’, ਭਾਰਤੀ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਹੈ। ਹਠ ਯੋਗ ਪ੍ਰਦੀਪਿਕਾ ਨਾਦਾਨੁਸੰਧਾਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ: ਪਹਿਲਾਂ ਬਾਹਰੀ ਧੁਨੀ ਸੁਣਨਾ, ਫਿਰ ਸੂਖਮ ਅੰਦਰਲੀ ਧੁਨੀ (ਅਨਾਹਦ ਨਾਦ), ਜਦ ਤੱਕ ਮਨ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਵੀਣਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਆਵਾਜ਼ ਧਿਆਨ ਦੇ ਸਾਧਨ ਬਣੇ।

  3. ਸ਼੍ਰਮਣ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ

    ਜੈਨ ਅਤੇ ਬੋਧ ਪਾਠ

    ਜੈਨ ਸਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਨਵਕਾਰ ਮੰਤਰ, ਸਤੋਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸਤਵਨਾਂ ਦਾ, ਅਤੇ ਬੋਧ ਸਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤਾਂ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਪਾਠਾਂ ਦਾ ਸਥਿਰ, ਛੰਦਬੱਧ ਪਾਠ ਮਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲੈਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ’ਤੇ ਉਹ ਟਿਕ ਸਕੇ ਅਤੇ ਮੁੜ ਸਕੇ।

  4. ਭਗਤੀ ਸੰਤ

    ਕੀਰਤਨ ਅਤੇ ਭਜਨ

    ਮੀਰਾਬਾਈ ਅਤੇ ਤੁਲਸੀਦਾਸ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਤੁਕਾਰਾਮ ਦੇ ਵਾਰਕਰੀ ਅਭੰਗਾਂ ਤੱਕ, ਭਗਤੀ ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰੋਇਆ, ਜੋ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਕੇ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

  5. ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ

    ਗੁਰਬਾਣੀ ਕੀਰਤਨ

    ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦ ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਦੀ ਰਬਾਬ ਨਾਲ ਗਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ 31 ਮੁੱਖ ਰਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਗਬੱਧ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੀਰਤਨ ਅੱਜ ਵੀ ਹਰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਹੈ।

  6. ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ

    ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਮਨੁੱਖੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ

    ਯੂਨਾਨੀ ਚਿੰਤਕਾਂ ਨੇ ’ਮੂਸੀਕੇ’ ਨੂੰ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਇਕਸੁਰਤਾ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਦੱਸਿਆ। ਈਸਾਈ ਮੱਠਾਂ ਨੇ ਪਲੇਨਚੈਂਟ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਪ-ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੀਆਂ ਸੂਫ਼ੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਤੋਂ ਕੱਵਾਲੀ ਉਪਜੀ। ਹਰ ਥਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਧੁਨੀ ਮਨ ਨੂੰ ਟਿਕਾਓ ਵੱਲ ਲਿਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਬੈਠਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ

ਚਾਰ ਸੌਖੇ ਸੁਝਾਅ

1ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠੋਜ਼ਮੀਨ ਜਾਂ ਕੁਰਸੀ ’ਤੇ, ਰੀੜ੍ਹ ਸਿੱਧੀ ਪਰ ਢਿੱਲੀ।
2ਉਹੀ ਸਮਾਂ, ਉਹੀ ਥਾਂਰੋਜ਼ ਦੀ ਛੋਟੀ ਆਦਤ, ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਦੀ ਲੰਮੀ ਬੈਠਕ ਨਾਲੋਂ ਤੇਜ਼ ਵਧਦੀ ਹੈ।
3ਛੋਟੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋਪੰਜ ਮਿੰਟ ਕਾਫ਼ੀ ਹਨ। ਹੋਰ ਤਾਂ ਹੀ ਵਧਾਓ ਜਦੋਂ ਸਹਿਜ ਲੱਗੇ।
4ਮਨ ਨਾਲ ਨਰਮੀ ਰੱਖੋਭਟਕਣਾ ਆਮ ਹੈ। ਹਰ ਵਾਰ ਮੁੜ ਆਉਣਾ ਹੀ ਅਭਿਆਸ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਦੀ ਬੇਨਤੀ

ਜਿਹੜੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਲੱਭ ਰਹੇ ਸੀ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ?

ਝਟਪਟ ਜਵਾਬ

ਧਿਆਨ ਦੇ ਸਵਾਲ

ਬੈਠਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਛੋਟੇ ਜਵਾਬ।

ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਰੋਜ਼ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਥਾਂ ’ਤੇ 5 ਤੋਂ 10 ਮਿੰਟ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ। ਰੋਜ਼ ਦੀ ਛੋਟੀ ਬੈਠਕ ਕਦੇ-ਕਦਾਈਂ ਦੀ ਲੰਮੀ ਬੈਠਕ ਨਾਲੋਂ ਛੇਤੀ ਆਦਤ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਸੋਹੰ ਧਿਆਨ ਕੀ ਹੈ?

ਸੋਹੰ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਸਾਹ ਮੰਤਰ ਹੈ। ਸਾਹ ਲੈਂਦਿਆਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ’ਸੋ’ ਅਤੇ ਛੱਡਦਿਆਂ ’ਹੰ’ ਸੁਣੋ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਅਕਸਰ ’ਮੈਂ ਉਹੀ ਹਾਂ’ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

4-7-8 ਸਾਹ ਕੀ ਹੈ?

4 ਗਿਣਤੀ ਤੱਕ ਸਾਹ ਲਓ, 7 ਤੱਕ ਰੋਕੋ ਅਤੇ 8 ਤੱਕ ਛੱਡੋ। ਇਸ ਨੂੰ ਡਾ. ਐਂਡਰਿਊ ਵੀਲ ਨੇ ਯੋਗ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਕਈ ਲੋਕ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਰਾਮ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਵਰਤਦੇ ਹਨ।

ਬਾਕਸ ਸਾਹ ਕੀ ਹੈ?

4 ਤੱਕ ਸਾਹ ਲਓ, 4 ਤੱਕ ਰੋਕੋ, 4 ਤੱਕ ਛੱਡੋ ਅਤੇ 4 ਤੱਕ ਰੋਕੋ। ਇਹ ਇੱਕਸਾਰ ਲੈਅ ਰੁੱਝੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਕੀ ਮੈਂ ਜਾਪ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧਿਆਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?

ਹਾਂ। ’ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਪ, ਫਿਰ ਬੈਠੋ’ ਮੋਡ ਵਿੱਚ ਹਰ ਜਾਪ ’ਤੇ ਚੱਕਰ ਟੈਪ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਮਾਲਾ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਘੰਟੀ ਵੱਜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਿੰਟਾਂ ਦੀ ਚੁੱਪ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਕੀ ਇਹ ਧਿਆਨ ਟਾਈਮਰ ਮੁਫ਼ਤ ਹੈ?

ਹਾਂ। ਇਹ ਕੁਝ ਵੀ ਇੰਸਟਾਲ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਬੈਠਕਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਡਿਵਾਈਸ ’ਤੇ ਸੰਭਾਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।